آرمین لاشت، یکی از چهره های برجسته و کلیدی در حزب دموکرات مسیحی (CDU) به رهبری فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، روز جمعه با طرح درخواستی غیرمنتظره، خواستار از سرگیری گفتگوهای مستقیم با مسکو شد. او وضعیت فعلی دیپلماتیک را «پوچ و مضحک» توصیف کرد و هشدار داد که اروپا با رویه کنونی در حال حذف کردن خود از معادلات جهانی است. این اظهارات که از سوی رئیس کمیته روابط خارجی پارلمان آلمان بیان شده است، می تواند نشانه ای از تغییر احتمالی در رویکرد برلین نسبت به جنگ اوکراین و روابط با روسیه باشد.
لاشت که پیش از این نامزد صدراعظمی از سوی محافظه کاران بود، در گفتگو با خبرگزاری فرانسه تأکید کرد که اگر اروپا می خواهد حاکمیت و استقلال خود را حفظ کند، باید توانایی نمایندگی و دفاع از مواضع خود را به صورت مستقل داشته باشد. او با انتقاد از وابستگی شدید دیپلماتیک به ایالات متحده آمریکا در پرونده اوکراین، صراحتاً اعلام کرد که رویکرد امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، برای تعامل با کرملین صحیح است و باید الگوی عمل قرار گیرد.
این سخنان در حالی مطرح می شود که فضای سیاسی آلمان و اروپا همچنان تحت تأثیر تنش های ناشی از تهاجم روسیه به اوکراین قرار دارد. با این حال، به نظر می رسد فرسایشی شدن جنگ و تغییرات ژئوپلیتیک جهانی، برخی از سیاستمداران ارشد آلمانی را به بازنگری در استراتژی «انزوای مطلق» مسکو واداشته است. اظهارات لاشت بازتاب گسترده ای در محافل سیاسی داشته و کرملین نیز بلافاصله به آن واکنش نشان داده است که در ادامه این مقاله تحلیلی به جزئیات آن خواهیم پرداخت.
چرخش در سیاست خارجی؛ چرا لاشت مذاکره را ضروری می داند؟
آرمین لاشت که اکنون ریاست کمیته قدرتمند روابط خارجی در بوندستاگ (پارلمان آلمان) را بر عهده دارد، استدلال می کند که اروپا عملاً خود را در فرآیند صلح اوکراین ناتوان کرده است. او به یک چرخه عجیب در دیپلماسی فعلی اشاره می کند: «سران دولت های اروپایی با ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، بر سر مواضع مشترک به توافق می رسند، اما سپس این مذاکره کنندگان آمریکایی هستند که این مواضع را به مسکو می برند.»
از نظر لاشت، این روند نشان دهنده ضعف استراتژیک اروپاست. او معتقد است که قاره سبز نباید برای انتقال پیام های خود به همسایه بزرگ شرقی اش، به واشنگتن وابسته باشد. عبارت «اروپا در حال ناتوان کردن خود است» که لاشت به کار برده، هشداری جدی به رهبران اتحادیه اروپا تلقی می شود. این دیدگاه به ویژه در شرایطی که نگرانی هایی درباره آینده روابط فراآتلانتیک وجود دارد، اهمیت دوچندانی می یابد. برای درک بهتر نگرانی های آلمان از روابط با آمریکا، پیشنهاد می کنیم مقاله تحلیلی هشدار برلین: روابط آلمان و آمریکا در حال فروپاشی است را مطالعه کنید.
همسویی با پاریس؛ حمایت از دکترین مکرون
یکی از نکات کلیدی در مصاحبه لاشت، حمایت صریح او از امانوئل مکرون است. رئیس جمهور فرانسه در ماه دسامبر اعلام کرده بود که اروپا باید در «هفته های آینده» چارچوبی برای تعامل با کرملین پیدا کند. این موضع گیری مکرون در آن زمان با انتقاداتی از سوی برخی کشورهای اروپای شرقی مواجه شد، اما حمایت یک چهره ارشد از حزب حاکم آلمان (CDU) وزن سیاسی این ایده را به شدت افزایش می دهد.
لاشت تأکید کرد: «دقیقاً به همین دلیل است که رویکرد رئیس جمهور مکرون درست است.» این همسویی میان برلین و پاریس می تواند نویدبخش شکل گیری یک بلوک قدرتمند اروپایی برای پایان دادن به جنگ اوکراین از طریق دیپلماسی باشد، حتی اگر این مسیر با سیاست های واشنگتن زاویه داشته باشد. استقلال استراتژیک اروپا، رویایی است که مکرون سال هاست دنبال می کند و اکنون به نظر می رسد بخش هایی از بدنه سیاسی آلمان نیز به ضرورت آن پی برده اند.
واکنش کرملین: استقبال محتاطانه از شکاف در غرب
اظهارات لاشت و پیش از آن مواضع رهبران فرانسه و ایتالیا، از چشم مسکو دور نمانده است. روز جمعه، کرملین واکنشی «مثبت» نشان داد و اعلام کرد که درخواست رهبران فرانسه و ایتالیا برای از سرگیری گفتگوها سازنده است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، این سیگنال ها را نشانه ای از بازگشت عقلانیت به سیاستمداران اروپایی تعبیر کرده است.
روابط دیپلماتیک بین روسیه و غرب از زمان آغاز تهاجم تمام عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ تقریباً به طور کامل مسدود شده است. با این حال، کرملین همواره تلاش کرده است تا با بهره گیری از شکاف های موجود در اتحادیه اروپا و خستگی افکار عمومی غرب از جنگ، مسیرهایی را برای گفتگو باز کند. استقبال مسکو از سخنان لاشت نشان می دهد که روسیه نیز به دنبال راهی برای خروج از بن بست فعلی، البته با شرایط مطلوب خود است.
چالش های حزب حاکم و صدراعظم فریدریش مرتس
این اظهارات از سوی یک عضو ارشد حزب صدراعظم فریدریش مرتس، می تواند چالش هایی را در درون دولت ائتلافی و حتی درون حزب دموکرات مسیحی ایجاد کند. مرتس که عموماً با مواضع سخت گیرانه تری نسبت به روسیه شناخته می شد، اکنون با فشارهای داخلی برای تغییر رویکرد مواجه است. حزب CDU همواره بر لزوم تقویت توان دفاعی تأکید داشته است، اما واقع گرایانی مانند لاشت معتقدند که قدرت نظامی بدون کانال های دیپلماتیک باز، نمی تواند امنیت پایدار را تضمین کند.
این بحث ها در حالی مطرح می شود که آلمان درگیر مسائل امنیتی پیچیده ای است. از یک سو، برلین مأموریت های نظامی خود را گسترش داده است (مانند آنچه در مقاله ماموریت نظامی آلمان در گرینلند تشریح شده است) و از سوی دیگر، نیاز به ثبات اقتصادی و سیاسی دارد. اقتصاد آلمان که به تازگی از رکود خارج شده، تحمل شوک های جدید ناشی از تشدید تنش ها را ندارد. جزئیات بیشتر درباره وضعیت اقتصادی را می توانید در گزارش اقتصاد آلمان از کما خارج شد بخوانید.
تحلیل وضعیت: آیا اروپا به دوران «سیاست واقع گرایانه» باز می گردد؟
سخنان لاشت را نمی توان تنها یک نظر شخصی دانست. او بازتاب دهنده بخشی از نخبگان سیاسی و اقتصادی آلمان است که معتقدند قطع کامل روابط با روسیه در درازمدت به ضرر منافع ملی آلمان است. سنت «سیاست شرقی» (Ostpolitik) که در دوران جنگ سرد توسط ویلی برانت پایه گذاری شد و بر تعامل با شرق تأکید داشت، هنوز هم طرفدارانی در میان سیاستمداران کهنه کار آلمانی دارد.
با این حال، منتقدان هشدار می دهند که هرگونه نرمش در برابر پوتین در شرایطی که اوکراین هنوز تحت اشغال است، می تواند به عنوان ضعف اروپا تعبیر شود و روسیه را جری تر کند. آن ها معتقدند که درخواست برای گفتگو باید همزمان با فشار حداکثری نظامی و اقتصادی باشد. در همین راستا، اخبار مربوط به خرابکاری ها و جاسوسی های روسیه در آلمان نیز همچنان داغ است که می توانید در بخش امروز در آلمان: از جاسوسی روس ها تا سرقت هالیوودی درباره آن بیشتر بخوانید.
تأثیر بر مهاجرت و پناهجویان
هرگونه تغییر در سیاست خارجی آلمان نسبت به جنگ اوکراین، تأثیر مستقیمی بر سیاست های مهاجرتی و وضعیت پناهجویان خواهد داشت. پایان جنگ یا کاهش تنش ها می تواند بر جریان پناهجویان اوکراینی تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، دولت آلمان در حال حاضر تحت فشار شدید برای کنترل مرزها و اخراج پناهجویان غیرقانونی است. بحث های داغ پیرامون اخراج پناهجویان را می توانید در مقاله جنجالی طرح جدید CSU برای اخراج پناهجویان دنبال کنید.
همچنین، تحولات در سوریه و سفر رهبران خاورمیانه به برلین نیز نشان می دهد که آلمان به دنبال راه حل های جامع برای بحران مهاجرت است که دیپلماسی فعال بخشی از آن است. برای آگاهی از این موضوع، گزارش سفر جنجالی رهبر جدید سوریه به برلین را از دست ندهید.
نتیجه گیری: صدای بلند دیپلماسی در میان هیاهوی جنگ
درخواست آرمین لاشت برای گفتگو با مسکو، شاید نقطه عطفی در سیاست خارجی آلمان در سال ۲۰۲۶ باشد. این که آیا صدراعظم فریدریش مرتس این توصیه را می پذیرد و آیا اروپا می تواند بدون دخالت آمریکا، مسیر مستقلی برای مذاکره با پوتین باز کند، سوالاتی است که ماه های آینده به آن پاسخ خواهد داد. اما آنچه مسلم است، تابوی «ممنوعیت گفتگو با روسیه» در حال شکستن است و سیاستمداران بیشتری جرأت پیدا کرده اند تا از لزوم راه حل دیپلماتیک سخن بگویند.
برای کسانی که در آلمان زندگی می کنند، این تحولات سیاسی می تواند تأثیرات ملموسی بر هزینه های زندگی، قیمت انرژی و ثبات اجتماعی داشته باشد. تیم تحریریه Go2De.com به دقت این تحولات را رصد کرده و اخبار تکمیلی را در اختیار شما قرار خواهد داد. برای آشنایی با تأثیرات روزمره زندگی در آلمان، پیشنهاد می کنیم مطلب ۵ ابزار ضروری برای زندگی در آلمان در سال ۲۰۲۶ را نیز مطالعه کنید.
