دولت فدرال آلمان با سرعتی چشمگیر در حال پیشبرد برنامه های خود برای اصلاح بنیادین سیستم حمایت اجتماعی و مزایای بیکاری بلندمدت در این کشور است. طرحی که پیش تر با نام «بورگرگلد» (Bürgergeld) یا درآمد شهروندی شناخته می شد و قرار بود چهره ای انسانی تر به سیستم رفاهی آلمان ببخشد، اکنون در آستانه تغییراتی اساسی قرار دارد که می تواند زندگی میلیون ها نفر را تحت الشعاع قرار دهد. بر اساس آخرین اخبار منتشر شده از برلین، کابینه دولت پیش نویس قانونی را تصویب کرده که نه تنها نام این کمک هزینه را تغییر می دهد، بلکه شرایط دریافت آن را به مراتب دشوارتر می سازد.
طبق پیش نویس قانونی که در ماه دسامبر توسط کابینه تصویب شد، تغییرات اصلی در این مزایا قرار است تا اواسط تابستان امسال اجرایی شوند. این تصمیم نشان دهنده چرخش آشکار سیاست های دولت فدرال به سمت سخت گیری بیشتر در بازار کار و کاهش هزینه های رفاهی است. هدف اصلی این طرح، که با حمایت صدراعظم فریدریش مرتس و حزب دموکرات مسیحی (CDU) دنبال می شود، فشار بر دریافت کنندگان کمک هزینه برای بازگشت سریع تر به بازار کار است، حتی اگر این به معنای اعمال تحریم های مالی سنگین باشد.
با این حال، بحث های اولیه در بوندستاگ (پارلمان آلمان) در روز پنجشنبه نشان داد که این مسیر چندان هم هموار نخواهد بود. بسیاری از قانون گذاران، از جمله برخی از اعضای ائتلاف حاکم، نسبت به متن فعلی پیش نویس و پیامدهای اجتماعی آن ابراز نارضایتی کرده اند. نگرانی ها از افزایش فقر، بی خانمانی و فشار بر اقشار آسیب پذیر، به ویژه پناهندگان، در مرکز این بحث ها قرار دارد. در ادامه این مطلب، به بررسی دقیق جزئیات این تغییرات، زمان اجرا و تأثیر آن بر زندگی ساکنان آلمان می پردازیم.
تغییر نام و ماهیت: خداحافظی با بورگرگلد، سلام بر «تامین پایه جدید»
یکی از نمادین ترین تغییرات در این اصلاحات، تغییر نام این کمک هزینه است. آنچه تاکنون به عنوان «بورگرگلد» شناخته می شد و تداعی کننده نوعی حق شهروندی و کرامت بود، قرار است به «تامین پایه جدید» (Neue Grundsicherung) تغییر نام دهد. این تغییر نام تنها یک بازی با کلمات نیست، بلکه نشان دهنده تغییر فلسفه دولت نسبت به حمایت های اجتماعی است. دولت جدید معتقد است که سیستم قبلی انگیزه کار کردن را از بین برده بود و اکنون زمان بازگشت به اصول سخت گیرانه تر است.
این تغییرات قرار است از اول جولای (۱۱ تیر) اجرایی شوند و بر زندگی حدود ۵.۳ میلیون نفر در آلمان که در حال حاضر از مزایای بورگرگلد استفاده می کنند، تأثیر مستقیم خواهد گذاشت. منتقدان می گویند این تغییر نام، بازگشت به دوران «هارتس ۴» (Hartz IV) است، سیستمی که برای سال ها به دلیل سخت گیری هایش مورد انتقاد بود. برای درک بهتر وضعیت اقتصادی و تغییرات اخیر، پیشنهاد می کنیم مقاله اقتصاد آلمان از کما خارج شد را مطالعه کنید تا تصویر دقیق تری از چرایی این تصمیمات دولت داشته باشید.
تحریم های سنگین برای عدم همکاری
هسته اصلی اصلاحات جدید، سیستم تنبیهی و تحریمی آن است. تحت قوانین «تامین پایه جدید»، افرادی که در همکاری با جاب سنتر (Jobcenter) کوتاهی کنند، با جریمه های مالی سنگینی روبرو خواهند شد. این سخت گیری ها شامل موارد زیر است:
- عدم حضور در قرارهای ملاقات: اگر دریافت کننده مزایا بدون دلیل موجه در قرارهای تعیین شده توسط جاب سنتر حاضر نشود، بخشی از کمک هزینه ماهانه او کسر خواهد شد.
- عدم دسترسی: افرادی که برای جاب سنتر قابل دسترس نباشند (مثلاً به تماس ها یا نامه ها پاسخ ندهند)، ممکن است با قطع موقت مزایا مواجه شوند.
- رد پیشنهادات شغلی: شاید مهم ترین بخش این اصلاحات، برخورد با کسانی است که پیشنهادهای کاری معقول را رد می کنند. دولت قصد دارد با اعمال جریمه های سنگین، افراد را وادار به پذیرش مشاغل موجود کند.
این رویکرد با هدف پر کردن موقعیت های شغلی خالی در آلمان اتخاذ شده است. برای آگاهی از وضعیت بازار کار و فرصت های موجود، می توانید به بخش اخبار روز آلمان مراجعه کنید تا ببینید چگونه کمبود نیروی کار بر سیاست های دولت تأثیر گذاشته است.
ضربه سنگین به پناهندگان اوکراینی
یکی از جنجالی ترین بخش های این پیش نویس قانون، تغییر وضعیت حقوقی و مالی پناهندگان اوکراینی است. تاکنون، پناهندگان اوکراینی به محض ورود به آلمان و ثبت نام، واجد شرایط دریافت «بورگرگلد» بودند که مبلغی بالاتر از مزایای پناهجویی معمولی است. اما طبق اصلاحات جدید، این روند تغییر خواهد کرد.
بر اساس طرح جدید، پناهندگان اوکراینی که از تاریخ اول آوریل سال گذشته (یا تاریخ تعیین شده در قانون نهایی) وارد آلمان شده اند، دیگر بورگرگلد دریافت نخواهند کرد. در عوض، آن ها باید برای «مزایای پناهجویان» (Asylum Seekers’ Benefits) درخواست دهند. این تغییر به معنای کاهش قابل توجه درآمد ماهانه برای این گروه است:
- بورگرگلد فعلی: ۵۶۳ یورو در ماه برای یک فرد مجرد.
- مزایای پناهجویی جدید: حدود ۴۵۵ یورو در ماه برای یک فرد مجرد (بر اساس قانون مزایای پناهجویان).
این اختلاف بیش از ۱۰۰ یورو در ماه، فشار مالی زیادی را بر تازه واردان وارد خواهد کرد. البته یک دوره انتقالی برای کسانی که در حال حاضر این مزایا را دریافت می کنند در نظر گرفته شده است؛ پس از اجرایی شدن قانون جدید، آن ها می توانند حداکثر تا سه ماه دیگر بورگرگلد دریافت کنند و پس از آن به سیستم جدید منتقل خواهند شد. این تصمیم در حالی گرفته می شود که بحث های زیادی پیرامون سیاست های مهاجرتی و اخراج پناهجویان در آلمان در جریان است.
جنجال سیاسی: مخالفت ها و موافقت ها در بوندستاگ
تصویب این پیش نویس در کابینه به معنای پایان کار نیست. این طرح باید در کمیته های تخصصی بررسی شده و سپس در صحن علنی بوندستاگ به رأی گذاشته شود. با اینکه ائتلاف حاکم اکثریت کرسی ها را در اختیار دارد و انتظار می رود این طرح تصویب شود، اما صداهای مخالفت حتی از درون دولت نیز شنیده می شود.
حزب سوسیال دموکرات (SPD) که بخشی از ائتلاف حاکم است، با فشارهای درونی مواجه شده است. گزارش ها حاکی از آن است که اعضای مخالف در این حزب، توماری را برای کاهش شدت این محدودیت ها امضا کرده اند. آن ها نگرانند که این تغییرات باعث رویگردانی پایگاه اجتماعی آن ها شود.
از سوی دیگر، انجمن های اجتماعی و کنفدراسیون اتحادیه های کارگری آلمان (DGB) نیز خواستار تعدیل این اصلاحات شده اند. استدلال اصلی آن ها این است که سخت گیری های برنامه ریزی شده منجر به صرفه جویی قابل توجهی در بودجه نخواهد شد، اما در بدترین حالت می تواند باعث شود افراد آسیب پذیر خانه های خود را از دست بدهند. این موضوع با توجه به بحران مسکن در آلمان بسیار نگران کننده است. برای اطلاعات بیشتر در مورد هزینه های زندگی، مطلب ۵ ابزار ضروری برای زندگی در آلمان را مطالعه کنید.
جنگ اعداد: آیا واقعاً در بودجه صرفه جویی می شود؟
احزاب اپوزیسیون، به ویژه حزب چپ (Die Linke) و حزب سبزها (The Greens)، به شدت به این طرح حمله کرده اند. آن ها رهبران دولت، از جمله صدراعظم فریدریش مرتس را متهم می کنند که در مورد میزان صرفه جویی مالی ناشی از این اصلاحات صادق نیستند.
تیمون زینوس (Timon Dzienus)، نماینده حزب سبزها در بوندستاگ، در سخنرانی خود گفت که صدراعظم و کارستن لینمان، دبیر کل حزب CDU، وعده صرفه جویی میلیاردها یورو را داده بودند. اما طبق محاسبات موجود در پیش نویس قانون، تنها حداکثر ۸۶ میلیون یورو در سال ۲۰۲۶ صرفه جویی خواهد شد. این اختلاف فاحش بین وعده ها و واقعیت های بودجه ای، باعث شده تا منتقدان این اصلاحات را بیشتر «پروپاگاندا» و حرکتی سیاسی بدانند تا یک ضرورت اقتصادی.
این بحث ها در حالی مطرح می شود که دولت آلمان در جبهه های دیگری نیز با چالش های بودجه ای روبرو است، از جمله هزینه های نظامی و تعهدات بین المللی که می توانید جزئیات آن را در خبر اعزام ارتش به گرینلند دنبال کنید.
آنچه دریافت کنندگان مزایا باید انجام دهند
اگر شما در حال حاضر دریافت کننده بورگرگلد هستید یا قصد دارید برای آن اقدام کنید، باید نکات زیر را مد نظر داشته باشید:
- بروز رسانی اطلاعات: مطمئن شوید که اطلاعات تماس شما در جاب سنتر کاملاً دقیق و به روز است. عدم پاسخگویی به تماس ها می تواند منجر به قطع حقوق شود.
- حضور در قرارها: از ماه جولای به بعد، هیچ عذری برای غیبت در جلسات مشاوره شغلی پذیرفته نخواهد شد مگر با گواهی پزشک معتبر.
- پناهندگان اوکراینی: اگر پس از تاریخ های اعلام شده وارد آلمان شده اید، خود را برای دریافت مبلغ کمتر آماده کنید و بودجه بندی خود را بر اساس ۴۵۵ یورو تنظیم نمایید.
- مشاوره حقوقی: با توجه به پیچیدگی قوانین جدید، استفاده از بیمه حقوقی می تواند در صورت بروز اختلاف با جاب سنتر بسیار حیاتی باشد.
چشم انداز آینده
اصلاحات «تامین پایه جدید» نشان دهنده یک تغییر پارادایم در سیاست های اجتماعی آلمان است. دولت معتقد است که با سفت کردن کمربندها می تواند بازار کار را پویا کند، در حالی که منتقدان نسبت به عواقب انسانی آن هشدار می دهند. با توجه به اینکه این طرح هنوز مراحل نهایی تصویب در بوندستاگ را طی می کند، احتمال تغییرات جزئی در آن وجود دارد، اما مسیر کلی مشخص است: دوران انعطاف پذیری بورگرگلد به سر آمده است.
برای کسانی که به دنبال یافتن شغل و رهایی از نیاز به این کمک هزینه ها هستند، پیشنهاد می کنیم نگاهی به رویدادهای استخدامی برلین و سایر شهرها داشته باشند. همچنین، آگاهی از کلمات تخصصی مربوط به بیماری و مرخصی استعلاجی که در مطلب کلمه روز آلمانی به آن پرداخته شده، می تواند برای تعامل با کارفرمایان یا جاب سنتر مفید باشد.
