مهاجرت به آلمان تنها تغییر جغرافیایی نیست، بلکه تغییری بنیادین در سبک زندگی و حتی ذائقه غذایی است. از لحظه ای که پا به این کشور می گذارید، با فرهنگی روبرو می شوید که در آن شام سرد یک قانون نانوشته است و آب بدون گاز تقریبا وجود ندارد. در این مقاله به بررسی عادت های غذایی آلمانی می پردازیم که مهاجران دیر یا زود، خواسته یا ناخواسته، آن ها را می پذیرند.
تغییر ذائقه؛ اولین نشانه های ادغام در جامعه آلمان
وقتی برای اولین بار وارد آلمان می شوید، شاید فکر کنید که هرگز نمی توانید دست از برنج و خورش های گرم ایرانی بکشید یا چای تازه دم لاهیجان را با چیزی عوض کنید. اما واقعیت این است که زندگی در آلمان، آرام آرام عادت های شما را تغییر می دهد. شاید روزی به خودتان بیایید و ببینید که به جای جستجو برای کباب کوبیده، در صف یک دکه برای خرید «کاری وورست» ایستاده اید یا در کیف خود همیشه یک بطری «آپل شورله» دارید.
وب سایت خبری The Local اخیرا در یک فراخوان جذاب از خوانندگان خود خواسته است تا بگویند کدام یک از عادت های غذایی و نوشیدنی آلمانی را پس از مهاجرت پذیرفته اند. این موضوع بهانه ای شد تا ما در «go2de.com» نگاهی دقیق و جامع به فرهنگ غذایی آلمان بیندازیم و ببینیم چه چیزی در انتظار مهاجران تازه وارد است.
پدیده ای به نام Abendbrot؛ وقتی شام پخته نمی شود
یکی از بزرگترین شوک های فرهنگی برای ایرانیان و بسیاری از مهاجران خاورمیانه ای، مفهوم «Abendbrot» یا «نان عصرانه» است. در فرهنگ ایرانی، شام وعده ای گرم، مفصل و خانوادگی است که اغلب دیروقت سرو می شود. اما در آلمان، داستان کاملا متفاوت است.
آلمانی ها معتقدند که ناهار باید وعده اصلی و گرم روز باشد و معده نباید شب ها با غذای سنگین درگیر شود. به همین دلیل، شام سنتی آلمانی شامل برش های نان (معمولا نان های تیره و کامل)، پنیر، کالباس، و شاید کمی خیارشور یا گوجه فرنگی است. هیچ خبری از اجاق گاز روشن نیست. همه چیز سرد سرو می شود و روی یک تخته چوبی قرار می گیرد.
برای بسیاری از مهاجران، عادت کردن به این وعده غذایی ماه ها یا سال ها طول می کشد. اما به مرور زمان، سادگی و سرعت آماده سازی آن، به ویژه برای افراد شاغل، جذاب می شود. اگر در مورد سبک زندگی آلمانی و قوانین خاص خانه داری کنجکاو هستید، پیشنهاد می کنیم مقاله هنر تهویه در زمستان آلمان؛ چرا باید در یخبندان پنجره ها را باز کنید؟ را نیز مطالعه کنید، چرا که «لوفتن» هم به اندازه «آبند بروت» بخشی جدایی ناپذیر از فرهنگ آلمانی است.
امپراتوری نان و سیب زمینی
شما نمی توانید در آلمان زندگی کنید و عاشق نان نشوید. آلمان بهشت نان هاست و بیش از ۳۰۰۰ نوع نان مختلف در این کشور وجود دارد. نان در اینجا فقط یک مکمل کنار غذا نیست، بلکه خود غذاست. کیفیت نان ها، تنوع غلات به کار رفته و بافت آن ها باعث می شود که حتی سخت گیرترین افراد هم تسلیم شوند.
در کنار نان، سیب زمینی پادشاه بی چون و چرای سفره های آلمانی است. سیب زمینی سرخ کرده، پوره، آب پز، کوفته سیب زمینی (Klöße) و سالاد سیب زمینی تنها بخشی از ماجرا هستند. مهاجران خیلی زود یاد می گیرند که سیب زمینی می تواند جایگزین برنج شود و تنوع پخت آن بی پایان است.
فرهنگ قهوه و کیک (Kaffee und Kuchen)
یکی از دوست داشتنی ترین عادت های آلمانی که تقریبا هر مهاجری با آغوش باز آن را می پذیرد، سنت «قهوه و کیک» است. معمولا در بعدازظهرهای یکشنبه، خانواده ها یا دوستان دور هم جمع می شوند تا یک فنجان قهوه داغ را با یک برش بزرگ از کیک های خوشمزه آلمانی میل کنند.
کیک های آلمانی مانند «کیک جنگل سیاه» (Schwarzwälder Kirschtorte) یا کیک پنیر (Käsekuchen) شهرت جهانی دارند. این سنت فرصتی عالی برای معاشرت، استراحت و لذت بردن از زندگی است. برخلاف فرهنگ کاری سریع و منظم آلمان، زمان قهوه و کیک مقدس است و نباید با عجله سپری شود. برای کسانی که در محیط های کاری آلمان مشغول هستند، درک این استراحت های کوتاه و فرهنگی بسیار حیاتی است. اگر به دنبال کار در این محیط هستید، حتما نگاهی به ۶ حقیقت حیاتی درباره بازار کار آلمان در سال ۲۰۲۶ بیندازید تا با فرهنگ سازمانی بیشتر آشنا شوید.
شوک فرهنگی: مت ایگل (Mettigel) و گوشت خام
همه عادت های غذایی آلمانی به سادگی قهوه و کیک پذیرفته نمی شوند. یکی از عجیب ترین و شاید برای بسیاری از ما «ترسناک ترین» خوراکی ها، «Mett» است. مت، گوشت چرخ کرده خوک خام است که با نمک، فلفل و پیاز مزه دار شده و روی نان مالیده می شود.
اوج این هنرنمایی عجیب در مهمانی های سنتی دیده می شود، جایی که گوشت خام را به شکل یک جوجه تیغی (Mettigel) در می آورند و از تکه های پیاز برای تیغ های آن استفاده می کنند. اگرچه مصرف گوشت خوک برای مسلمانان حرام است و بسیاری از ایرانیان از آن پرهیز می کنند، اما حتی دیدن اینکه همکاران آلمانی شما برای صبحانه گوشت خام می خورند، می تواند یک شوک فرهنگی بزرگ باشد. این یکی از آن عادت هایی است که معمولا در لیست «عادت های پذیرفته شده» توسط ایرانیان قرار نمی گیرد، اما شناختن آن بخشی از درک جامعه میزبان است.
عشق به آب گازدار و اختراعی به نام Apfelschorle
در آلمان، اگر در رستوران درخواست «آب» کنید، به احتمال ۹۹ درصد برایتان آب گازدار می آورند. آب بدون گاز (Still) در فرهنگ عمومی جایگاه کمتری دارد. آلمانی ها معتقدند آب گازدار طراوت بیشتری دارد. در ابتدا، نوشیدن آب گازدار برای مهاجران سخت است و طعم آن عجیب به نظر می رسد، اما پس از چند ماه، بسیاری اعتراف می کنند که آب معمولی دیگر برایشان راضی کننده نیست.
در کنار این، نوشیدنی ملی غیررسمی آلمان «Apfelschorle» است؛ ترکیبی از آب سیب و آب گازدار. این نوشیدنی سالم، خنک و ارزان قیمت، جایگزین نوشابه های پر از شکر شده و تقریبا همه جا یافت می شود. بسیاری از مهاجران که قبلا نوشابه خورهای قهاری بودند، حالا ترجیح می دهند یک لیوان شوله خنک بنوشند.
غذا خوردن با فصول سال
آلمانی ها وسواس عجیبی روی فصلی بودن مواد غذایی دارند. وقتی فصل «مارچوبه سفید» (Spargelzeit) در بهار فرا می رسد، کشور عملا به حالت جنون مارچوبه فرو می رود. همه رستوران ها منوی مخصوص مارچوبه دارند و در هر بازاری ساقه های سفید مارچوبه به فروش می رسد. همین موضوع برای توت فرنگی، قارچ های وحشی (Pfifferlinge) و کلم در زمستان صادق است.
این عادت بسیار پسندیده است؛ چرا که باعث می شود شما همیشه تازه ترین و باکیفیت ترین مواد را مصرف کنید. مهاجران یاد می گیرند که نباید در وسط زمستان انتظار گوجه فرنگی تابستانی را داشته باشند و کم کم ریتم آشپزی خود را با تقویم طبیعت آلمان هماهنگ می کنند. این نوع خرید هوشمندانه می تواند به مدیریت هزینه ها نیز کمک کند. برای اطلاعات بیشتر در مورد هزینه های زندگی و مدیریت بودجه، مقاله راهنمای جامع حقوق و دستمزد در آلمان ۲۰۲۶ می تواند دید خوبی به شما بدهد.
دونر کباب؛ پل میان فرهنگی
نمی توان از غذای آلمان صحبت کرد و نامی از «دونر کباب» نبرد. اگرچه ریشه این غذا ترکیه ای است، اما دونری که امروز در برلین می خورید، یک اختراع آلمانی-ترکی است و با کباب های استانبول متفاوت است. نان های مثلثی ضخیم، سس های متنوع (سیر، تند، گیاهی) و انبوهی از سالاد، دونر را به محبوب ترین فست فود آلمان تبدیل کرده است.
برای ایرانیان، دونر کباب حکم یک پناهگاه امن را دارد؛ غذایی که هم حلال است، هم با ذائقه خاورمیانه ای سازگار است و هم قیمت مناسبی دارد. جالب است بدانید که بسیاری از آلمانی ها معتقدند دونر غذای ملی آن هاست!
چالش های سازگاری و دلتنگی برای خانه
با وجود تمام این عادت های جدید، دلتنگی برای غذاهای خانه همیشه وجود دارد. هیچ «برت وورستی» جای کباب کوبیده را نمی گیرد و هیچ نان آلمانی عطر نان سنگک تازه را ندارد. با این حال، مهاجرت فرآیندی از ترکیب کردن است. شما یاد می گیرید که برای صبحانه نان و پنیر آلمانی بخورید، ناهار را در کانتین محل کار (Mensa) میل کنید و آخر هفته ها قورمه سبزی بپزید.
سازگاری با این فرهنگ غذایی، به ویژه در فصل های سرد سال که بدن نیاز به انرژی متفاوتی دارد، بسیار مهم است. دانستن اینکه چگونه در زمستان های طولانی و تاریک آلمان انرژی خود را حفظ کنید، مهارتی است که از طریق غذا و سبک زندگی به دست می آید. پیشنهاد می کنیم راهنمای جامع بقا در زمستان آلمان را بخوانید تا ببینید چگونه تغذیه و سبک زندگی به هم گره خورده اند.
شما چه عادتی را پذیرفته اید؟
اکنون نوبت شماست. به عنوان یک ایرانی ساکن آلمان، کدام یک از عادت های غذایی آلمانی ها به زندگی روزمره شما راه پیدا کرده است؟
- آیا یکشنبه ها حتما باید کیک و قهوه بخورید؟
- آیا نوشیدن آب شیر را کنار گذاشته اید و فقط آب گازدار می خورید؟
- آیا عاشق فصل مارچوبه شده اید؟
- یا شاید هنوز هم در برابر شام سرد مقاومت می کنید؟
سورس اصلی این مقاله یعنی وب سایت The Local یک نظرسنجی برای جمع آوری این تجربیات راه اندازی کرده است. اگر مایل هستید نظرات خود را (به زبان انگلیسی) با آن ها به اشتراک بگذارید، می توانید از طریق این لینک در نظرسنجی شرکت کنید. پاسخ های شما ممکن است در مقالات آینده آن ها استفاده شود.
اما ما در go2de.com نیز مشتاق شنیدن تجربیات فارسی زبانان هستیم. آیا ترکیب فرهنگ غذایی ایران و آلمان در خانه شما اتفاق افتاده است؟ تجربیات خود را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. فراموش نکنید که سازگاری با فرهنگ جدید، به معنای فراموش کردن ریشه ها نیست، بلکه به معنای غنی تر کردن سفره زندگی است.
