در یک رویداد کم سابقه و شگفت انگیز که توجه بسیاری از رسانه های خبری و شهروندان آلمان را به خود جلب کرده است، هزاران تن سیب زمینی در حال سرازیر شدن به خیابان های برلین هستند. این داستان عجیب اما واقعی، نه تنها یک خبر جذاب در مورد توزیع مواد غذایی رایگان است، بلکه پیامی قدرتمند در مبارزه با اتلاف مواد غذایی و حفظ محیط زیست را در دل خود دارد. تصور کنید کوهی از مواد غذایی که قرار بود از بین برود، اکنون قرار است سفره هزاران خانواده را در پایتخت آلمان پر کند. این اقدام که با همکاری کشاورزان، فعالان محیط زیست و رسانه ها شکل گرفته، به یکی از داغ ترین موضوعات خبری روزهای اخیر تبدیل شده است.
ماجرا از یک مزرعه در منطقه ساکسونی آغاز شد، جایی که یک سرمایه گذاری اشتباه منجر به انباشت عظیم ۴۰۰۰ تن سیب زمینی شد. به جای اینکه این حجم عظیم از محصولات کشاورزی که حاصل ماه ها تلاش و مصرف منابع طبیعی بوده است دور ریخته شود یا به سوخت زیستی تبدیل گردد، تصمیم گرفته شد تا با یک عملیات لجستیکی بزرگ، این محصولات به برلین و لایپزیگ منتقل شده و به صورت کاملا رایگان بین مردم و سازمان های خیریه توزیع شود. این ابتکار عمل نشان می دهد که چگونه همکاری بین بخش های مختلف می تواند بحران ها را به فرصت هایی برای همبستگی اجتماعی تبدیل کند.
روز چهارشنبه، اولین کامیون های حامل این بار ارزشمند وارد برلین شدند. این عملیات که یادآور اهمیت مدیریت منابع در دوران بحران های اقتصادی و زیست محیطی است، پرسش های زیادی را درباره چرخه تولید و مصرف غذا در آلمان مطرح کرده است. در ادامه این گزارش اختصاصی از go2de.com، به جزئیات این رویداد، نحوه توزیع، تاثیرات زیست محیطی و چگونگی دریافت این سیب زمینی ها خواهیم پرداخت. اگر شما هم در برلین یا لایپزیگ زندگی می کنید، این فرصتی است که نباید از دست بدهید.
داستان پشت پرده: چرا ۴۰۰۰ تن سیب زمینی؟
همه چیز از یک تصمیم تجاری نادرست شروع شد. یک معامله گر بازار نقدی (Spot Trader) به دلیل محاسبات اشتباه، باعث شد تا ۴۰۰۰ تن سیب زمینی در یک انبار واقع در جنوب لایپزیگ بدون مشتری باقی بماند. این حجم از محصول متعلق به شرکت کشاورزی Osterland Agrar GmbH بود. در شرایط عادی، سرنوشت چنین مازادی در بازار کشاورزی آلمان اغلب غم انگیز است: تبدیل شدن به خوراک دام یا بدتر از آن، سوزانده شدن در نیروگاه های بیوگاز برای تولید انرژی.
اما مسئولان این مزرعه در ساکسونی ایده نابودی دسترنج خود را نپذیرفتند. آن ها نمی خواستند ببینند که کوهی از مواد غذایی با کیفیت که برای رشد آن آب و انرژی زیادی صرف شده، به سادگی هدر رود. بنابراین، آن ها تصمیم گرفتند راهی جایگزین پیدا کنند. مزرعه داران با موتور جستجوی سبز و مستقر در برلین، یعنی Ecosia، و همچنین روزنامه پرتیراژ Berliner Morgenpost تماس گرفتند تا راه حلی برای رساندن این سیب زمینی ها به دست مردم پیدا کنند.
این اقدام نشان دهنده یک تغییر رویکرد مهم در مدیریت بحران های کشاورزی است. به جای پیروی از منطق صرفا اقتصادی که ممکن بود نابودی محصول را کم هزینه ترین راه بداند، اولویت به مسئولیت اجتماعی و پیشگیری از اتلاف غذا داده شد. برای درک بهتر اخبار روز آلمان و رویدادهای مشابه، می توانید گزارش امروز در آلمان: آیا افسانه وقت شناسی آلمانی به پایان رسیده است؟ را مطالعه کنید.
تجسم ابعاد ماجرا: ۸۰۰ فیل یا برج تلویزیونی برلین؟
وقتی از ۴۰۰۰ تن صحبت می کنیم، شاید درک واقعی این عدد دشوار باشد. روزنامه برلینر مورگن پست برای اینکه خوانندگانش عظمت این حجم از سیب زمینی را درک کنند، از مقایسه های جالبی استفاده کرده است. این مقدار سیب زمینی وزنی معادل ۸۰۰ فیل بالغ دارد. اگر بخواهیم این سیب زمینی ها را روی هم بچینیم، ارتفاع آن ها می تواند به اندازه برج تلویزیونی نمادین برلین (Fernsehturm) برسد.
از نظر ارزش غذایی، این حجم از سیب زمینی حاوی کالری کافی برای سیر کردن صدها هزار نفر است. در شرایطی که تورم و هزینه های زندگی در آلمان رو به افزایش است، ورود چنین منبع غذایی بزرگی به چرخه مصرف رایگان، می تواند کمک بزرگی به بسیاری از خانوارها باشد. برای اطلاع از وضعیت هزینه ها در آلمان، پیشنهاد می کنیم مقاله تغییرات برای مستاجران و مالکان در آلمان در سال ۲۰۲۶ را بررسی کنید.
عملیات لجستیکی: اکوسیا وارد می شود
داشتن ۴۰۰۰ تن سیب زمینی یک چیز است و انتقال آن ها به شهر بزرگی مثل برلین و توزیع آن، چالش دیگری است. اینجاست که نقش Ecosia پررنگ می شود. این شرکت که بیشتر به عنوان موتور جستجویی که با درآمدش درخت می کارد شناخته می شود، هزینه و سازماندهی حمل و نقل کامیون های بزرگ حامل سیب زمینی را بر عهده گرفته است.
از روز چهارشنبه، کاروان کامیون ها حرکت خود را آغاز کرده اند و این روند به تدریج در روزهای آینده ادامه خواهد داشت. این همکاری بین یک شرکت تکنولوژی محور سبز و یک مزرعه سنتی، الگویی جالب از هم افزایی برای حل مشکلات زیست محیطی است. اگر به دنبال ابزارهای دیجیتال مفید در آلمان هستید، مطلب ۵ ابزار ضروری برای زندگی در آلمان در سال ۲۰۲۶ را از دست ندهید.
چه کسانی این سیب زمینی ها را دریافت می کنند؟
توزیع ۴۰۰۰ تن سیب زمینی نیاز به شبکه ای گسترده دارد. روزنامه مورگن پست پیش از این فراخوانی را منتشر کرد و از سازمان ها و افرادی که توانایی دریافت و توزیع حداقل یک تن سیب زمینی را دارند خواست تا داوطلب شوند. پاسخ به این فراخوان حیرت انگیز بود: بیش از ۱۰۰۰ سازمان و فرد برای دریافت این محموله ها اعلام آمادگی کردند.
در میان دریافت کنندگان، نام های آشنایی به چشم می خورد:
- Berliner Tafel: بانک غذای برلین که نقشی حیاتی در تامین غذای نیازمندان دارد، قرار است یک کامیون کامل (۲۰ تن) سیب زمینی دریافت کند. این سازمان اعلام کرده است که سیب زمینی ها را بین موسسات اجتماعی و نقاط توزیع “Laib und Seele” پخش خواهد کرد.
- باغ وحش برلین: حیوانات نیز از این ضیافت بی نصیب نخواهند ماند و بخشی از این بار برای تغذیه حیوانات باغ وحش اختصاص یافته است.
- سازمان های محلی و افراد: بسیاری از گروه های کوچک تر نیز برای ایجاد نقاط توزیع محلی داوطلب شده اند.
چگونه شهروندان می توانند سیب زمینی رایگان دریافت کنند؟
برخی از سازمان ها سیب زمینی ها را مستقیماً به افراد تحت پوشش خود می دهند، اما بسیاری از نقاط تحویل (Drop-off points) به عنوان ایستگاه های توزیع عمومی عمل خواهند کرد. از تاریخ ۱۶ ژانویه، شهروندان برلین می توانند به یکی از این نقاط مراجعه کرده و سهم خود از سیب زمینی های رایگان را دریافت کنند.
برای پیدا کردن نزدیک ترین نقطه توزیع به محل زندگی خود، یک نقشه تعاملی در وب سایت 4000-tonnen.de منتشر شده است. توصیه می شود قبل از مراجعه، این نقشه را چک کنید زیرا موجودی نقاط مختلف ممکن است تغییر کند. اگر پیگیر اخبار محلی برلین هستید، تماشای پخش زنده شبکه RBB Fernsehen نیز می تواند اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار دهد.
توزیع در لایپزیگ
این کمپین تنها محدود به برلین نیست. بخشی از این تناژ عظیم به لایپزیگ هدایت شده است. روزنامه های محلی مانند Leipziger Volkszeitung و Sächsischer Zeitung نیز به این ابتکار پیوسته اند تا توزیع سیب زمینی ها را با گروه های محلی در ایالت ساکسونی هماهنگ کنند. این نشان دهنده گستردگی جغرافیایی این حرکت خیرخواهانه است.
مبارزه با اتلاف غذا: فراتر از یک توزیع ساده
شرکت Osterland Agrar، اکوسیا و برلینر مورگن پست تاکید کرده اند که هدف اصلی این اقدام مشترک، فراتر از پر کردن انبارها، جلب توجه عمومی به مسئله حیاتی “اتلاف مواد غذایی” (Food Waste) است. آمارهای رسمی در آلمان تکان دهنده است.
طبق گزارش آژانس محیط زیست آلمان، تنها در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۰.۸ میلیون تن مواد غذایی در زنجیره تامین غذای کشور هدر رفته است. نکته نگران کننده تر این است که این آمار شامل مواد غذایی مازاد یا فاسد شده ای که برای خوراک دام یا سوخت بیوگاز منحرف شده اند، نمی شود. اگر تلاش این مزرعه نبود، آن ۴۰۰۰ تن سیب زمینی نیز احتمالا سرنوشتی جز تبدیل شدن به انرژی در نیروگاه های بیوگاز نداشتند؛ سرنوشتی که برای محصولی که کاملا قابل خوردن است، یک فاجعه محسوب می شود.
اهمیت مدیریت قیمت و منابع غذایی در آلمان موضوعی است که دولت نیز اخیرا به آن توجه ویژه ای داشته است. برای اطلاعات بیشتر در مورد سیاست های کنترل قیمت، مقاله «سبد آلمان» چیست؟ واکنش سوپرمارکت های بزرگ به طرح جدید دولت را بخوانید.
تاثیرات زیست محیطی: سیب زمینی در برابر گوشت
یکی از جنبه های آموزشی این کمپین، مقایسه اثرات زیست محیطی رژیم های غذایی مختلف است. وب سایت این کمپین یک واقعیت جالب (Fun Fact) را برجسته کرده است: ۴۰۰۰ تن سیب زمینی از نظر ارزش کالری، معادل حدود ۱۸۰۰ تن گوشت مرغ است. اما تفاوت اصلی در اثرات زیست محیطی آن هاست.
تولید ۱۸۰۰ تن گوشت مرغ نیازمند منابع عظیمی است. وب سایت کمپین اشاره می کند که پرورش مرغ کافی برای تولید این مقدار گوشت، به معنای پاکسازی و قطع حدود ۲۵۰,۰۰۰ درخت در آمازون است. این درختان قطع می شوند تا زمین لازم برای کشت سویای مورد نیاز جهت تغذیه مرغ ها فراهم شود. در مقابل، کشت سیب زمینی اثرات مخرب بسیار کمتری بر محیط زیست دارد و مصرف آب و زمین آن به مراتب بهینه تر است.
این مقایسه به خوبی نشان می دهد که تغییرات کوچک در رژیم غذایی و جلوگیری از هدر رفت محصولات گیاهی، تا چه حد می تواند در حفظ کره زمین موثر باشد. آلمان در سال های اخیر شاهد گرایش زیادی به سمت رژیم های گیاهی بوده است که بخشی از آن به دلیل همین آگاهی های زیست محیطی است.
نتیجه گیری
توزیع ۴۰۰۰ تن سیب زمینی رایگان در برلین و لایپزیگ، بیش از آنکه یک خیریه باشد، یک بیانیه اعتراضی علیه سیستم ناکارآمد توزیع غذا و فرهنگ مصرف گرایی است. این رویداد به ما یادآوری می کند که غذا یک منبع ارزشمند است که نباید قربانی محاسبات غلط بازار شود. برای ایرانیان ساکن آلمان، این فرصتی است تا علاوه بر بهره مندی از محصولات رایگان، با فرهنگ صرفه جویی و پایداری (Sustainability) در جامعه آلمان بیشتر آشنا شوند.
اگر در برلین هستید، فراموش نکنید که نقشه توزیع را چک کنید و شاید بد نباشد با تهیه چند کیلو سیب زمینی، یک وعده غذایی لذیذ و سازگار با محیط زیست تهیه کنید. همچنین برای پیگیری اخبار لحظه ای آلمان می توانید از پخش زنده شبکه Tagesschau Live استفاده کنید تا از آخرین تحولات مطلع شوید.
