اتحادیه اروپا قرار است روز شنبه در اقدامی تاریخی و پس از یک ربع قرن مذاکرات پیچیده و فرسایشی، توافق نامه تجاری با بلوک کشورهای آمریکای جنوبی موسوم به «مرکوسور» را امضا کند. این توافق که یکی از بزرگترین مناطق تجارت آزاد جهان را ایجاد می کند، در زمانی حساس و در میان موج فزاینده حمایت گرایی اقتصادی و نوسانات شدید در صحنه سیاست بین الملل نهایی شده است. این پیمان نه تنها یک دستاورد اقتصادی بزرگ محسوب می شود، بلکه پیامی سیاسی به جهان در دوران تغییرات ژئوپلیتیک است.
این توافق نامه که سال ها منتظر آن بودیم، درست در زمانی به سرانجام می رسد که دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، با استفاده گسترده از تعرفه ها و تهدیدهای تجاری، نظم اقتصادی جهان را به چالش کشیده است. سیاست های تهاجمی واشنگتن باعث شده است تا کشورها و بلوک های اقتصادی دیگر برای یافتن شرکای جدید و مستحکم کردن روابط خود به تکاپو بیفتند. در این میان، اتحاد دو سوی اقیانوس اطلس بین اروپا و آمریکای جنوبی، وزنه ای سنگین در برابر یکجانبه گرایی ایالات متحده و نفوذ رو به رشد چین خواهد بود.
مجموع تولید ناخالص داخلی (GDP) اتحادیه اروپا و کشورهای عضو مرکوسور حدود ۳۰ درصد از کل اقتصاد جهانی را تشکیل می دهد و بازاری متشکل از بیش از ۷۰۰ میلیون مصرف کننده را به یکدیگر متصل می کند. این ارقام خیره کننده نشان دهنده پتانسیل عظیم این همکاری است که می تواند جریان تجارت جهانی را تغییر دهد. با این حال، مسیر رسیدن به این نقطه هموار نبوده و همچنان با مخالفت های داخلی در هر دو قاره روبرو است.
جزئیات کلیدی توافق: حذف تعرفه ها و فرصت های جدید
هسته اصلی این معاهده، حذف تعرفه های گمرکی بر بیش از ۹۰ درصد تجارت دوجانبه است. این اقدام به معنای کاهش چشمگیر هزینه ها برای صادرکنندگان و واردکنندگان در هر دو طرف اقیانوس است. برای اروپا، این توافق به منزله باز شدن دروازه های بازارهای آمریکای جنوبی به روی محصولات صنعتی و لوکس است. به طور خاص، این معاهده به نفع صادرکنندگان اروپایی خودرو، ماشین آلات صنعتی، شراب و پنیر خواهد بود که تاکنون با تعرفه های سنگین در کشورهایی مانند برزیل و آرژانتین مواجه بودند.
از سوی دیگر، این توافق ورود محصولات کشاورزی و دامی آمریکای جنوبی به اروپا را تسهیل می کند. گوشت گاو، مرغ، شکر، برنج، عسل و سویای تولید شده در کشورهای مرکوسور (برزیل، آرژانتین، پاراگوئه و اوروگوئه) با شرایط آسان تری به بازار مصرف اروپا خواهند رسید. این موضوع دقیقاً همان نقطه ای است که بحث های داغ و اعتراضات گسترده ای را در اروپا برانگیخته است.
در همین رابطه، تحولات اقتصادی اخیر آلمان نشان می دهد که این کشور به شدت نیازمند بازارهای جدید صادراتی است. برای درک بهتر وضعیت اقتصادی آلمان، پیشنهاد می کنیم گزارش اقتصاد آلمان از کما خارج شد: رشد ۰.۲ درصدی در سال ۲۰۲۵ را مطالعه کنید.
اعتراضات کشاورزان اروپایی و نگرانی های صنعتی در آمریکای جنوبی
توافق هفته گذشته در بروکسل نهایی شد، اما صدای اعتراضات همچنان بلند است. کشاورزان اروپایی، به ویژه در فرانسه و آلمان، به شدت با این توافق مخالف هستند. آن ها نگرانند که هجوم محصولات ارزان قیمت آمریکای جنوبی، معیشت آن ها را نابود کند. استدلال اصلی کشاورزان اروپایی این است که استانداردهای تولید در کشورهای مرکوسور به اندازه اروپا سخت گیرانه نیست و این امر رقابتی ناعادلانه ایجاد می کند.
در مقابل، در آمریکای جنوبی نیز نگرانی هایی وجود دارد، اما از جنس متفاوت. برخی کارشناسان اقتصادی هشدار می دهند که حذف تعرفه ها می تواند به صنایع محلی آسیب جدی وارد کند. لوسیانا گیوتو، پژوهشگر تجارت و سرمایه گذاری، به خبرگزاری فرانسه گفته است که تنها در آرژانتین، تخمین زده می شود که برچیده شدن صنعت خودروسازی بومی در رقابت با خودروهای اروپایی، می تواند منجر به از دست رفتن ۲۰۰ هزار شغل شود. این ترس وجود دارد که کشورهای آمریکای جنوبی صرفاً به صادرکننده مواد خام تبدیل شوند و صنایع تولیدی خود را از دست بدهند.
این تحولات در حالی رخ می دهد که سیاست های داخلی آلمان نیز تحت تاثیر فشارهای مهاجرتی و اقتصادی قرار دارد. برای مثال، بحث های اخیر درباره سیاست های مهاجرتی را می توانید در مقاله جنجال سیاسی در آلمان: آیا طرح جدید CSU برای اخراج پناهجویان پروپاگاندا است؟ دنبال کنید.
پیام قدرتمند سیاسی در برابر تهدیدات ترامپ
مراسم امضای توافق در آسونسیون، پایتخت پاراگوئه، با حضور چهره های بلندپایه اروپایی برگزار می شود. اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا و ماروس سفکوویچ، کمیسر تجاری اتحادیه اروپا در این مراسم حضور خواهند داشت. حضور این مقامات ارشد نشان دهنده اهمیتی است که بروکسل برای این توافق قائل است.
فون در لاین در مسیر سفر خود به پاراگوئه، توقفی در ریودوژانیرو داشت تا با لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس جمهور برزیل دیدار کند. او نقش لولا را در پیشبرد مذاکرات ستود و تاکید کرد که این توافق «پیامی قدرتمند» ارسال می کند و نشان دهنده «قدرت مشارکت و گشودگی» است. لولا نیز این توافق را «بسیار خوب، به ویژه برای جهان دموکراتیک و چندجانبه گرایی» توصیف کرد.
این تعجیل در نهایی کردن توافق بی دلیل نیست. فضای جهانی تحت تاثیر تهدیدات دونالد ترامپ بسیار نامطمئن شده است. ترامپ اخیراً تهدید کرده است که بر کشورهایی که از طرح های او برای تصاحب گرینلند (قلمرو دانمارک و متحد ناتو) حمایت نمی کنند، تعرفه های تجاری اعمال خواهد کرد. این رویکرد تهاجمی آمریکا، اروپا را بر آن داشته تا اتحادهای خود را در سایر نقاط جهان تقویت کند.
برای آگاهی از تاثیرات سیاست های ترامپ بر روابط برلین و واشنگتن، مطلب هشدار برلین: روابط آلمان و آمریکا در حال فروپاشی است را از دست ندهید.
غایبان بزرگ و حواشی دیپلماتیک
نکته قابل توجه در مراسم امضا، غیبت لولا دا سیلوا، رئیس جمهور برزیل است که نقشی کلیدی در به ثمر نشستن این مذاکرات داشت. دفتر ریاست جمهوری برزیل اعلام کرده که این مراسم ابتدا قرار بود در سطح وزرا برگزار شود و دعوت نامه های پاراگوئه برای روسای جمهور به صورت «دقیقه نودی» ارسال شده است. با این حال، لولا حمایت کامل خود را از این توافق اعلام کرده است.
همچنین حضور خاویر مایلی، رئیس جمهور آرژانتین، هنوز قطعی نشده است. سانتیاگو پنا، رئیس جمهور پاراگوئه و یاماندو اورسی از اروگوئه در مراسم حضور خواهند داشت. این ترکیب از رهبران با دیدگاه های سیاسی متفاوت، پیچیدگی های اجرای این توافق در آینده را نیز نشان می دهد.
لولا دا سیلوا تاکید کرده است که مشارکت با اتحادیه اروپا فراتر از ابعاد اقتصادی است. او گفت: «اتحادیه اروپا و مرکوسور ارزش هایی مانند احترام به دموکراسی، حاکمیت قانون و حقوق بشر را به اشتراک می گذارند.» این سخنان در حالی بیان می شود که آمریکای جنوبی هنوز از شوک برکناری و دستگیری نیکلاس مادورو، رهبر ونزوئلا در یک عملیات نظامی دراماتیک، ملتهب است.
تاثیر مستقیم بر بازار آلمان
آلمان به عنوان موتور اقتصادی اروپا، بیشترین نفع را از بخش صادرات صنعتی این توافق خواهد برد. صنعت خودروسازی آلمان که با رقابت شدید چین مواجه است، اکنون بازاری بزرگ و بدون تعرفه در آمریکای جنوبی پیدا می کند. با این حال، دولت آلمان باید پاسخگوی کشاورزان معترض خود نیز باشد. توازن میان منافع صنعتی و امنیت غذایی و کشاورزی، چالشی است که برلین باید در ماه های آینده مدیریت کند.
علاوه بر تجارت، تبادلات فرهنگی و انسانی نیز افزایش خواهد یافت. اگر قصد سفر یا مهاجرت به آلمان را دارید، دانستن زبان و اصطلاحات روزمره بسیار مهم است. پیشنهاد می کنیم سری به بخش کلمه روز آلمانی بزنید تا با اصطلاحات کاربردی آشنا شوید.
مسیر دشوار تصویب نهایی
امضای توافق در روز شنبه پایان کار نیست، بلکه آغاز یک فرآیند طولانی تصویب در پارلمان های ملی و پارلمان اروپا است. با توجه به فضای سیاسی قطبی شده در اروپا و قدرت گرفتن احزاب راست افراطی که اغلب مخالف تجارت آزاد هستند، تصویب نهایی این معاهده با موانع جدی روبرو خواهد بود. مخالفان محیط زیستی نیز نگرانند که افزایش صادرات گوشت و سویا از برزیل، به تسریع تخریب جنگل های آمازون منجر شود.
با این وجود، اراده سیاسی در سطح رهبران ارشد برای نهایی کردن این توافق بسیار قوی است. در دنیایی که اتحادهای قدیمی در حال فروپاشی هستند و جنگ های تجاری به امری روزمره تبدیل شده اند، توافق اتحادیه اروپا و مرکوسور نمادی از تلاش برای حفظ نظم مبتنی بر قانون و تجارت آزاد است.
اگر علاقه مند به اخبار روزانه آلمان و تحلیل های بیشتر در مورد تاثیرات این تصمیمات بر زندگی روزمره هستید، گزارش هفته پرماجرای آلمان: از امضای قرارداد تاریخی مرکوسور تا بحران گواهینامه را مطالعه کنید.
چشم انداز آینده
سال ۲۰۲۶ سالی سرنوشت ساز برای روابط بین الملل خواهد بود. اتحادیه اروپا با این توافق نشان داد که علیرغم مشکلات داخلی، همچنان قدرتی تعیین کننده در تنظیم مقررات تجارت جهانی است. برای کسانی که در آلمان زندگی می کنند یا قصد مهاجرت دارند، درک این تغییرات کلان اقتصادی می تواند در تصمیم گیری های شغلی و سرمایه گذاری بسیار موثر باشد. ابزارهای زندگی در این محیط پویا تغییر می کنند و آگاهی از آن ها ضروری است. در این زمینه مقاله ۵ ابزار ضروری برای زندگی در آلمان در سال ۲۰۲۶ می تواند راهنمای خوبی باشد.
