هفتاد و ششمین جشنواره فیلم برلین روز شنبه پس از ۱۰ روز پرفراز و نشیب به پایان می رسد؛ دوره ای که در آن ۲۲ فیلم بخش مسابقه، غالباً تحت الشعاع بحث های داغ و جنجالی درباره نقشی که سیاست باید در سینما ایفا کند، قرار گرفتند.
با go2de.com همراه باشید تا جزئیات این خبر را بررسی کنیم.
سایه سنگین سیاست بر جشنواره فیلم برلین
این بحث ها درست در آغاز جشنواره بالا گرفت، زمانی که ویم وندرس (Wim Wenders)، رئیس هیئت داوران، در پاسخ به سوالی درباره حمایت دولت آلمان از اسرائیل گفت: «ما واقعاً نمی توانیم وارد میدان سیاست شویم.» این در حالی است که او پیش تر در همان کنفرانس خبری گفته بود فیلم ها قدرت «تغییر جهان» را دارند، اما به روشی متفاوت از سیاست های حزبی.
وندرس ۸۰ ساله اظهار داشت: «هیچ فیلمی تا به حال ایده یک سیاستمدار را تغییر نداده است، اما ما می توانیم تصوری که مردم از نحوه زندگی خود دارند را تغییر دهیم.» با این حال، نظرات او در پاسخ به سوال مربوط به اسرائیل، طوفانی از خشم را در حاشیه جشنواره فیلم برلین برانگیخت.
آرونداتی روی، رمان نویس برنده جایزه هندی که قرار بود نسخه بازسازی شده ای از فیلمنامه سال ۱۹۸۹ خود را ارائه دهد، از حضور در این رویداد انصراف داد و سخنان وندرس را «غیروجدانی» و «حیرت آور» خواند. همچنین روز سه شنبه، نامه ای با امضای ده ها چهره صنعت سینما از جمله خاویر باردم، تیلدا سوینتون و آدام مک کی منتشر شد که «سکوت فستیوال برلین در برابر نسل کشی فلسطینیان» را محکوم کردند.
این نامه که توسط جمعی از «کارگران سینما برای فلسطین» تنظیم شده بود، برلیناله را متهم کرد که در سانسور هنرمندان مخالف جنگ غزه و نقش دولت آلمان در آن دست داشته است. تریشیا تاتل (Tricia Tuttle)، مدیر جشنواره فیلم برلین، که دومین سال ریاست خود را تجربه می کند، قاطعانه این اتهامات را رد کرد و برخی ادعاهای نامه را «اطلاعات غلط» و «نادرست» خواند. او خواستار «حفظ خونسردی در شرایط بحرانی» شد و ابراز نگرانی کرد که این حواشی جای گفتگو درباره فیلم ها را بگیرد.
فیلم های برجسته در میان هیاهو
در میان آثار برجسته بخش مسابقه رسمی، فیلم «همه ما غریبه ایم» (We Are All Strangers) ساخته آنتونی چن خودنمایی می کرد. این درام خانوادگی که در سنگاپور می گذرد، با ظرافت نابرابری های اجتماعی موجود در آسمان خراش های پرزرق وتبرق این دولت-شهر را به نقد می کشد. جالب است بدانید که اکثریت دوزبانه ها در آلمان در خانه به زبان دیگری صحبت می کنند و تماشای فیلم هایی که تنوع زبانی و فرهنگی را نشان می دهند، برای مخاطبان آلمانی جذابیت ویژه ای دارد.
ساندرا هولر، بازیگر آلمانی که پیش تر برای نقش هایش در «منطقه مورد علاقه» و «آناتومی یک سقوط» تحسین شده بود، برای بازی در نقش اصلی فیلم «رز» (Rose) ساخته مارکوس شلاینزر اتریشی مورد تشویق تماشاگران قرار گرفت. این درام سیاه و سفید داستان زنی در آلمان قرن هفدهم را روایت می کند که برای فرار از محدودیت های مردسالاری، خود را به عنوان یک مرد جا می زند.
با توجه به فضای شهر میزبان، موضوعاتی مانند مسکن و زندگی شهری نیز در حاشیه فستیوال مورد بحث بود. اگر شما هم به زندگی در این شهر فکر می کنید، مقاله اجاره خانه در برلین: ۳ واقعیت تلخ درباره شانس یافتن آپارتمان می تواند دیدگاه واقع بینانه ای به شما بدهد.
حضور پررنگ سینمای ایران و مسائل سیاسی
ژولیت بینوش نیز در فیلم «ملکه در دریا» (Queen at Sea) ساخته لنس همر، با ایفای نقش زنی که از مادر مبتلا به زوال عقل خود مراقبت می کند، سینماروها را تحت تأثیر قرار داد. آنا کالدر-مارشال، بازیگر نقش مادر بیمار، با اشاره به تجربه شخصی اش گفت: «همسرم زوال عقل دارد، بنابراین پیش زمینه زیادی داشتم.»
اولین رویداد بزرگ تقویم سینمایی همچنین تریبونی برای فیلمسازان ایرانی فراهم کرد تا به سرکوب اعتراضات ضد دولتی در کشورشان بپردازند. مهناز محمدی، کارگردانی که مدتی را در زندان اوین تهران گذرانده است، فیلم «رویا» را ارائه کرد؛ تصویری تکان دهنده از شرایط زندان و اثراتی که بر روان زندانیان می گذارد. بسیاری از منتقدان وب سایت رسمی برلیناله را برای پوشش این اخبار دنبال می کنند.
جعفر پناهی، کارگردان ناراضی و برنده نخل طلای کن، نیز از طریق ارتباط با جشنواره فیلم برلین سخن گفت و سرکوب معترضان توسط حکومت ایران را محکوم کرد. پناهی در نشستی که به عنوان بخشی از جشنواره برگزار شد، گفت: «جنایتی باورنکردنی رخ داده است. قتل عام اتفاق افتاده است. مردم حتی اجازه ندارند برای عزیزانشان سوگواری کنند.»
پناهی افزود: «مردم خشونت نمی خواهند. آن ها از خشونت پرهیز می کنند. این رژیم است که خشونت را بر آن ها تحمیل می کند.» در دسامبر گذشته، او به یک سال زندان و ممنوعیت سفر در ایران محکوم شد، اما با این وجود قصد خود را برای بازگشت به کشور ابراز کرده است. این تحولات در حالی رخ می دهد که در عرصه دیپلماتیک نیز تنش هایی وجود دارد، مانند سفر صدراعظم آلمان به چین: ۳ ماموریت مهم فریدریش مرتس در پکن که نشان دهنده پیچیدگی روابط بین المللی آلمان است. برای اطلاعات بیشتر درباره سوابق کارگردانان می توانید به IMDB مراجعه کنید.
